Eng | Буряад | Рус|
 Гол һан 
 hонинууд 
 Сайтнуудай каталог 
 Проект тухай 
 Гэрэл зурагай галерей 

Главная / Home / Books catalog / Уран зохёол ба искусство / Арадай аман зохёол / Домогууд

Разделы сайта

Запомнить меня на этом компьютере
  Забыли свой пароль?
  Регистрация

Погода

 

Законодательство


КонсультантПлюс

Гарант

Кодекс

Российская газета: Документы



Не менее полезные ссылки 


НОЦ Байкал

Галазий Г. Байкал в вопросах и ответах

Природа Байкала

Природа России: национальный портал

Министерство природных ресурсов РФ


Рейтинг@Mail.ru

  

Яндекс цитирования Яндекс.Метрика

Хоридой ба хyн шубуун тухай

ХОРИДОЙ БА ХУН ШУБУУН ТУХАЙ ДОМОГ

Ред. Н. Шабаев

Байгал далай буряад зоной уг гарбалтай нягта холбоотой. Буряад арадай элинсэг хулинсагууд Хоридой, Эхирэд, Булгад Байгал далайе тойроод ажаhуудаг байгаа.

Хори буряадуудай уг эсэгэ Хоридой ангуушан Байгалай эрьеэр агнадаг байћан юм. Нэгэтэ Хоридой агнажа ябатараа, далайда шунгажа байhан залуу басагадые хараба. Тэдэ дїїхэйнїїд уhанhаа гаража хубсалхадаа, хун шубууд болоод ниидэшэбэд. Xойто їдэрынь Хоридой hєєг бургааhанай саана орожо хоргодоод, тэдэниие хїлеэбэ. Удангїй хун шубууд ниидэжэ ерэбэд, тэдэ хубсаhаяа тайлаад, гоё hайхан басагад боложо, далайда ороод, шунгажа, наадажа эхилбэд. Залуу хїбїїн бургааhанай саанаhаа гаража, нэгэ басаганайнь хубсаhа нюужархиба.

Басагад уhанhaa гаража, хубсаhаа їмдєєд, хун шубууд болоод ниидэшэбэд, харин Хобоши хатан басаганиинь далайн эрьедэ їлэшэбэ. Энэ басаган Хоридойн hамган боложо, їни удаан хамта жаргалтай ажаhуубад. Эдэнэр 11 хїбїїтэй, 6 басагатай болоо. Нэгэтэ намар Хобоши хатан нїхэрhєє “Залуугаймни хубсаhан хаанаб?” – гэжэ асууба. "Хун шубуун хатамни, хубсаhаншни мїнєє болотор бїрин бїтэн, нюуса газарта хадагалаатай байна", – гэжэ нїхэрынь харюусаба. Хобоши хатан Хоридойе “Хубсаhыем асарыш, хараад, їмдєєд їзэhїїб”, – гэжэ гуйба. Хоридой гуйлтынь дїїргэбэ. Хобоши хатан хубсаhаа їмдєєд, гэр соогуураа ниидэжэ эхилбэ. Гэнтэ їрхєєрєє ниидэжэ гарахаяа забдаба. Энэ сагта нэгэ басаганиинь галаа тїлижэ hууhан байгаа. Эжынгээ їрхєєрєє гарахые хараад, басаган хєєтэй гараараа хїлhєєнь халта баряад, алдаба.Тэрэ caгhaa хун шубуудай хїлнїїд хара болоћон юм гэжэ хэлсэдэг.

Хобоши хатан удаан саг соо гэр дээгїїрээ ниидэжэ, хїбїїд, басагадтаа хандан, эбтэй ажаhуужа, бэе бэедээ туhалжа, эрэлхэг зоригтой ябажа, Хоридой эсэгынгээ, Хун шубуун эжынгээ уг гарбалые хїндэлжэ, їргэлжэлїїлжэ ябахыень їреэгєєд, єєрынгєє нютаг руу ниидэшэбэ.

Хоридойн хїбїїд – Галзууд, Харгана, Хуасай, Хїбдїїд, Батанай, Шарайд, Бодонгууд, Гушад, Сагаан, Худай, Хальбан гэгшэд хори буряадуудай арбан нэгэн эсэгын уг гарбалай їндэhэ табигшад болоо hэн.

Тэрэ холын буурал caгhaa хойшо хори буряадууд хун шубуунда шїтэжэ, ууган эжымнай гэжэ тоолодог болонхой. Хабартаа хун шубуудай гэр дээгїїр ниидэжэ гарахада, хори буряад эхэнэрнїїд ууган эжытэеэ уулзаhанай ёhолол бїтээдэг юм. Эдэнэр хун шубуудые угтажа ба їдэшэжэ, hїєєp сэржэм їргэдэг заншалтай.

 

Назад в раздел






СПРАВОЧНАЯ СЛУЖБА

Национальная библиотека Республики Бурятия

Научно-практический журнал Библиопанорама

Охрана озера Байкал 
Росгеолфонд. Сибирское отделение   
Туризм и отдых в Бурятии 
Официальный портал органов государственной власти Республики Бурятия 





Copyright 2006, Национальная библиотека Республики Бурятия
Информационный портал - Байкал-Lake